تصور کن روزی ۸ ساعت پشت میز نشستهای، بدنت کمکم اعتراض میکند، گردنت تیر میکشد و کمرت خسته است. حالا سؤال اینجاست: مشکل از کار است یا از نحوه کار کردن؟ پاسخ اغلب در یک کلمه خلاصه میشود: ارگونومی. ارگونومی همان حلقهی گمشدهای است که بین سلامت انسان و محیط کار تعادل برقرار میکند.
ارگونومی چیست و چرا اهمیت دارد؟
ارگونومی یعنی تطبیق محیط کار با انسان، نه برعکس. یعنی صندلی، میز، ابزار و حتی نور و صدا طوری طراحی شوند که بدن و ذهن کمترین فشار را تحمل کنند. اگر بخواهیم ساده بگوییم، ارگونومی یعنی کار کردن بدون جنگ دائمی با بدن.
ارتباط ارگونومی با سلامت جسم
پیشگیری از دردهای عضلانی و اسکلتی
بدن انسان برای نشستنهای طولانیمدت طراحی نشده. ارگونومی کمک میکند فشار روی عضلات و مفاصل به حداقل برسد.
گردن، شانه و کمر؛ قربانیان اصلی
بیشترین شکایتهای شغلی مربوط به همین سه نقطه است. تنظیم درست ارتفاع صندلی، زاویه پشتی و محل مانیتور میتواند این دردها را بهطور چشمگیری کاهش دهد.
کاهش خستگی و فرسودگی جسمی
وقتی بدن در وضعیت طبیعی باشد، انرژی کمتری هدر میرود. نتیجه؟ آخر روز هنوز جان داری، نه اینکه فقط بخواهی خودت را به تخت برسانی.
تأثیر ارگونومی بر سلامت روان
کاهش استرس و تنشهای روزمره
محیط کاری نامناسب مثل یک صدای ناهنجار دائمی در پسزمینه ذهن است. ارگونومی این نویز را کم میکند.
افزایش تمرکز و حس کنترل
وقتی بدن راحت است، ذهن آزادتر فکر میکند. تمرکز بالا میرود و احساس تسلط روی کار بیشتر میشود.
ارگونومی و بهرهوری کارکنان
افزایش راندمان کاری
کارمندی که درد ندارد، سریعتر و دقیقتر کار میکند. این معادله ساده اما قدرتمند است.
کاهش خطاهای انسانی
خستگی جسمی و ذهنی زمینهساز اشتباه است. ارگونومی مثل ترمز ایمنی عمل میکند.
وضعیت بدن؛ نقطه شروع ارگونومی
چه نشسته کار کنیم چه ایستاده، وضعیت بدن تعیینکننده است. ستون فقرات باید در حالت طبیعی باشد، شانهها رها و گردن در امتداد بدن. وقتی بدن از این وضعیت خارج میشود، فشار بهصورت پنهان جمع میشود و بعد از مدتی خودش را به شکل درد و فرسودگی نشان میدهد.
اهمیت صندلی اداری و سطح کار
صندلی و سطح کار (میز، کانتر، دستگاه یا هر سطح عملیاتی) پایههای اصلی ارگونومی هستند. ارتفاع نامناسب، زاویه اشتباه یا نبود پشتیبانی از کمر باعث میشود بدن وارد حالت دفاعی شود. در این حالت، حتی سادهترین کارها هم انرژی زیادی میگیرند.
استفاده از صندلی اداری ارگونومیک نقش مهمی در کاهش دردهای ناحیه کمر و افزایش تمرکز در محیط کار دارد، بهخصوص برای افرادی که ساعات طولانی پشت میز مینشینند.
ارگونومی یعنی احترام به بدن و ذهن انسان در دنیایی که کار بخش بزرگی از زندگی ماست. بیتوجهی به آن مثل رانندگی بدون کمربند ایمنی است؛ شاید امروز اتفاقی نیفتد، اما ریسک همیشه هست. با انتخاب درست، آموزش مناسب و کمی توجه، میشود کاری کرد که کار کردن کمتر آسیبزا و بیشتر سازنده باشد.
بررسی انواع صندلی اداری و کاربردهای آنها